Sunday, February 15, 2009

Warna-Warni Makanan...

Warna membuatkan dunia kita meriah. Sukar dibayangkan kehidupan kita tanpa flora dan fauna yang berwarna-warni. Warna menghasilkan tindakbalas emosi. Kepelbagaian warna telah terbukti mampu mengawal emosi seseorang itu. Warna yang berbeza boleh membuatkan kita berasa lapar, bertenaga, gembira atau tenang. Warna juga mampu mempengaruhi kesihatan kita. Dalam alam tumbuh-tumbuhan, warna terhasil daripada fitokimia atau bahan kimia fito, yang bukan sahaja membuatkan apa yang kita lihat sedap untuk dipandang, bahkan membekalkan sumber kesihatan yang berkhasiat. Sememangnya tidak mencukupi jika kita hanya makan makanan yang berwarna merah atau biru sahaja. Kita mesti makan pelbagai jenis buah-buahan dan sayur-sayuran yang berbagai warna yang terang. Menurut Panduan Piramid Makanan Malaysia, hidangan buah-buahan dan sayur-sayuran yang disarankan adalah sekurang-kurangnya 3 hingga 5 hidangan sehari.

Kumpulan Makanan MERAH
Lycopene merupakan karotenoid yang bertanggungjawab terhadap warna merah tomato. Walau bagaimanapun, kandungan lycopene dalam tomato akan hanya meningkat ketika buah berada dalam keadaan matang (tomato akan menjadi lebih merah) dan perbezaan akan lebih jelas kelihatan pada pelbagai jenis tomato. Sebagai contoh, tomato merah mempunyai kandungan lycopene yang lebih tinggi jika dibandingkan dengan tomato kuning.

Lycopene bertindak sebagai ajen anti-oksidan yang mampu mambantu badan menyerap radikal bebas dan juga membaiki sel-sel badan yang telah rosak. Di samping itu lycopene mampu menyahkan toksin yang boleh menyebabkan penghasilan sel-sel barah. Kumpulan makanan merah adalah seperti tomato, tembikai, lada merah, limau gedang merah jambu dan merah. Kumpulan makanan ini juga mengandungi vitamin dan mineral yang lain selain daripada lycopene. Biarpun begitu ada sesetengah buah-buahan yang mengandungi lycopene tidak berwarna merah seperti buah jambu batu. Kandungan lycopene di dalam buah jambu batu adalah rendah.

Kumpulan Makanan JINGGA
Beta-karotene adalah sejenis karotenoid yang menyebabkan lobak merah jingga. Ia banyak dijumpai di dalam makanan berwarna jingga. Badan kita mampu menukar beta-karotene kepada Vitamin A jika diperlukan. Beta-karotene bertindak sebagai agen anti-oksidan yang membantu melindungi badan kita dari kebanyakan jenis kanser dan penyakit jantung, bahkan ia juga mampu memperlahankan kemaraan penyakit-penyakit mata seperti katarak dan macular degeneration atau kemerosotan macular dari merebak. Lobak, buah labu, mempelam dan buah aprikot adalah sebahagian contoh kumpulan makanan berwarna jingga. Selain daripada mengandungi beta-koratene, kumpulan makanan berwarna jingga ini mengandungi vitamin dan mineral lain yang memainkan peranan dalam mempertingkatkan tahap kesihatan kita. Sebagai contoh, buah labu merupakan sumber Vitamin B6. Selain itu sahaja, sayur-sayuran hijau seperti bayam mengandungi beta-karotene. Warna jingga beta-karotene dilitupi oleh warna hijau klorofil

Kumpulan Makanan JINGGA KUNING
Makanan dalam kumpulan ini mengandungi beta-crytoxanthin yang diklafikasikan secara kimia sebagai xanthophylls. Ia mengandungi ajen anti-kanser dan mampu mempertingkatkan fungsi jantung. Beta-crytoxanthin membekalkan aktiviti anti-oksidan dalam badan kita. Nenas, oren, betik, jagung manis, nectarines (sejenis buah pic yang kulitnya tidak berbulu), buah limau nipis dan pic (sejenis buah yang berwarna kuning kemerahan) tergolong dalam kumpulan makanan jingga kuning. Buah pisang membekalkan Vitamin B6 yang mampu mengawal hormon. Bromelain yang terkandung di dalam nenas dan papain yang dijumpai di dalam betik merupakan enzim proteolitik yang mampu membantu untuk memperkembangkan lagi fungsi penghadaman badan kita.

Kumpulan Makanan HIJAU KUNING
Makanan dalam kumpulan ini mengandungi kebanyakannya lutein dan zeaxanthin. Lutein dan zeaxanthin adalah pigmen kuning berkepekatan tinggi yang dijumpai dalam buah-buahan berwarna kuning dan sayuran yang daunnya berwarna hijau tua. Kawasan retina di mata kita dikenali sebagai macula. Pengambilan tinggi buah-buahan dan sayur-sayuran yang kaya dengan lutein dan zeaxanthin dalam diet pemakanan mampu mengurangkan risiko penyakit kemerosotan macular yang berkaitan dengan usia. Bayam, buah avocado, kacang hijau, kale atau kubis, collard greens dan mustard greens adalah dari kumpulan makanan hijau kuning.

Kumpulan Makanan HIJAU
Glucosinolates, sulforaphane, isothiocyanates dan indoles adalah sebahagian komponen yang biasa wujud dalam kumpulan makanan ini. Sulforaphane adalah bahan kimia tumbuhan yang mempunyai aktiviti anti karsinogenik. Sulforaphane dan isothiocyanates merupakan ajen anti oksidan dan juga perangsang enzim penyahtoksin asli yang mujarab dalam badan kita. Indoles mampu mengelakkan sel-sel badan dari kerosakan sel dan penyakit kanser. Brokoli (kubis bunga warna hijau), kubis Brussels. Bok Choy, kubis bunga dan kubis adalah terdiri daripada ahli-ahli kumpulan hijau. Kebanyakan sayuran cruciferous (tergolong dalam keluarga sayur kubis) dapat mengurangkan risiko untuk mendapat penyakit kanser. Brokoli merupakan satu sumber Vitamin A, Vitamin C, beta-karotene dan asid folik yang sangat baik. Manakala kubis tidak mengandungi kolesterol. Kandungan kalorinya rendah dan ia merupakan sumber Vitamin C yang bagus. Kubis bunga pula merupakan sumber folat yang baik.

Kumpulan Makanan PUTIH
Kebanyakan makanan dari kumpulan ini mengandungi allyl sulfides. Sebatian sulfur ini membuatkan makanan berasa pedas atau berbau tajam. Ia juga merupakan ajen anti-tumor. Bawang putih, bawang merah, kucai dan bawang perai tergolong dari kumpulan makanan putih. Bawang putih dikenali mampu mengurangkan tahap kolesterol dan tekanan dalam darah.

Makanan Kumpulan UNGU
Anthocyanin menyebabkan kebanyakan buah-buahan, sayur-sayuran dan bunga berwarna merah, voilet (ungu), ungu dan biru. Ia adalah pigmen yang mudah larut dalam air dan mampu memantulkan warna merah hinggalah ke biru. Anthocyanin berfungsi sebagai ajen anti oksida. Ia mampu melindungi badan dari kerosakan osidatif yang menyebabkan penyakit jantung, kanser dan penuaan. Anggur ungu, beri biru, beri hitam, raspberi, kranberi, plum, buah prun, kismis, buah terung, blackcurrant dan kubis ungu tergolong dalam kumpulan makanan ungu.

No comments: